خرچنگ زاده

بالانوشت : این نوشته تنها با موزیلا فایرفاکس مطابقت دارد.

مقدمه:

در عکاسی زاویه دید (Angle of View) به میزان زاویه ای اطلاق می شود که در آن صحنه توسط دوربین به تصویر کشیده می شود. کلمه میدان دید نیز به صورت قابل معاوضه ای به جای این لغت به کار می رود. تشخیص دادن زاویه دید از زاویه پوشش (Coverage) ،که بیانگر زاویه نورافکنی لنز بر روی نقطه کانونی است یه به عبارت ساده تر ماکزیمم زاویه قابل پوشش دهی لنز برای یک صحنه است، از آن جهت اهمیت دارد که با رعایت زاویه دید و کوچکتر انتخاب کردن این زاویه از زاویه پوشش از خطای Vignetting در عکاسی جلوگیری کرده ایم. این خطا هنگامی اتفاق می افتد که زاویه دید از زاویه پوشش بززگتر است و پیرامون عکس از سنسور دوربین خارج شده است و درنتیجه درخشندگی و غلظت عکس حول محیط آن نسبت به مرکز کمتر می باشد. نمونه ای از این خطا را در عکس روبرو مشاهده می کنید.

محاسبه ریاضی زاویه دید:

محاسبه زاویه دید از نظر ریاضی بسیار ساده  است و کافی است کمی به فیزیک اول دبیرستان بحث عدسی ها و آینه ها رجوع کنید. اگر مباحث مربوط به میدان دید و نحوه رسم دیاگرام های نوری را فراموش کرده اید پیشنهاد می کنم این صفحه را ببینید.

با استفاده از قوانین ساده مثلثات در شکل روبرو داریم:

tan(α/2)=(d/2)/S₂ →α=2atan(d/2S₂)

برای داشتن یک تصویر شارپ و دقیق از یک جسم دوردست تصویر باید در فاصله کانونی لنز دوربین قرار بگیرد. این بدین معناست که S2 باید برابر با f باشد.

→α=2atan(d/2f)

البته در عکاسی ماکرو (اجسام نزدیک)که فاصله S2 و f بر روی هم منطبق نمی شوند با استفاده از فرمول عدسی های نازک داریم:

=f(1+m) → α=2atan(d/2F) where F=(1+m)f

انواع لنزها و تاثیرات آن:

لنزها با توجه به قطر عدسی آنها در دسته های مختلف با کاربردهای گوناگونی قرار می گیرند. از مهم ترین نمونه های این لنزها می توان به گروههای زیر اشاره کرد.

1) لنزهای Ultra wide-angle یا همان لنزهای Fisheye که تا بالای 180 درجه زاویه دید دارند. و برای انداختن عکس های نیم کروی (نمونه ای از این نمونه عکس ها را در اینجا ببینید) مورد استفاده قرار می گیرند.

2) لنزهای Wide angle که زاویه هایی بین 60 تا 100 درجه را پوشش می دهند. کانون عدسی این لنزها بسیار کوچکتر از لنزهای معمولی است.

3)  لنزهای استاندارد با زاویه پوشش 25 تا 50 درجه.

4) لنزهای Telephoto با زاویه دید 10 تا 15 درجه. دارای فاصله کانونی بالایی می باشند و برای گرفتن عکس های دور دست مناسب می باشند.

5) لنزهای Super Telephoto با زاویه دید 1 تا 8 درجه.

در زیر جدول فاصله کانونی و زاویه دید مرنبط با آن آورده شده است:

لنزهای بلند تر (میلی متر های بالای جدول فوق)موضوع عکس را بزرگنمایی می کنند و فاصله را فشرده و هنگامی که بر روی پیش زمینه زوم می شود به علت کم عمقی میدان دیدشان باعث تیرگی و Blur افتادن تصویر پشت زمینه می شوند. این درحالی است که لنزهای پهن تر فاصله بین اجسام را بزرگنمایی می کنند و برخلاف لنزهای بلند دارای عمق دید بالایی هستند. یکی دیگر از نتایج استفاده از لنزهای پهن با زاویه دید بالا ، واپیچش ژرفایی (Perspective distortion) بیشتر آنان می باشد. واپیچش ژرفایی در اصطلاح فنی به پدیده ای گفته می شود که بخش از جسم به صورت غیر عادی از بخش های دیگر آن بزرگتر  نمایانده شود.  به طور مثال یک مکعب مربع به صورت یک هرم نمایش داده شود. با به کار گیری این نوع لنزهای پهن واپیچیدگی ژرفایی در نصویر برداری از یک ساختمان چند طبقه از روی زمین (هنگامی که سردوربین به بالا گرفته شده است )طوری خواهد بود که تصویر نهایی حالت سرنگونی و از عقب افتادن ساختمان را تداعی می کند.

برای اطلاعات دقیق تر درباره زاویه دید و انواع لنزهای عکاسی، این مطلب را به تفصیل در لینک های داده شده در طول متن پی گیری کنید.

منابع:

• Angle of View, Wikipedia
• Vingetting, Wikipedia
• Perspective distortion
• Telephoto lens,Wikipedia
• Wide angle lens,Wikipedia

مقدمه

در فناوری Image Processing و یا گرافیک رایانه ها و عکاسی ، تکنیک High Dynamic Range imaging به شگردی اطلاق می شود که به واسطه آن گستره وسیع تری از نورپردازی از روشن ترین صحنه ها(مانند نور خورشید) تا تاریک ترین(سایه) در یک تصویر به نمایش می رسد. این تکنیک برای اولین بار در دهه 1930 و 1940 توسط Charles Wyckoff به کار برده شد. عکس های ظریف و دقیق Wyckoff  از انفجار هسته ای بر روی مجله Life magazine  در دهه 1940 نمایش داده شدند.

کلمات کلیدی: Image Processing، گستره دینامیکی ، High Dynamics Range ، عکاسی دیجیتال، هنر عکاسی ، نور دهی در عکاسی ، ادغام تصاویر، Tone Mapping

 ادامه در ادامه مطلب

ادامه مطلب

امروز در یک عملیات جو گیرانه و انقلابی رفتم برای دوربین عکاسی نیمه جدیدم سه پایه خریدم. البته طی این تجربیات چند هفته اخیر به اهمیت و لزوم وجود سه پایه به خصوص برای عکاسی های با شاتر کند یا عکاسی در شب و حتی عکاسی های میکرو پی برده بودم. به خصوص نوع جدیدی از تکنیک عکاسی تحت عنوان High Dynamic Range Imaging که این روزها در حال کار کردن روی آن هستم ، هرچند تا به حال نتیجه ای جز شکست نداشته است ، به شدت نیاز به دقت بالا و عدم لرزش دست دارد که مفصلا در مورد این تکنیک جادویی در یک پست جداگانه خواهم نوشت.  

پ.ن : حس و انگیزه چیز جدی نوشتن وجود ندارد به خدا! اینجا هم اگر چیزی ننویسم خودم دلم می گیرد. حالا فعلا همین طوری می رویم جلو ببینم چه طور می شود.

پ.ن۲: در حال آماده کردن یک پست مقاله گونه برای تکنیک HDRI هستم. دیشب با هم خانه ای جدیدم رفتیم و از ساختمان کتابخانه دانشگاه NTNU که از لحاظ معماری یک شاهکار کم نظیر است عکس گرفتیم. اصولا در این شهر دو بنای منحصر به فرد و دیدنی وجود دارد که یکی از آنها کلیسای Saint Olav است و دیگری همین کتابخانه مرکزی دانشگاه که قدمتی دویست و اندی ساله دارد. نورپردازی خارق العاده این بنا هم که امکان ترکیب چند عکس و خلق یک عکس tone map شده HDR را فراهم می کرد، نور علی نور بود! عکس های بی نظیری گرفته ام که البته یک نمونه آن را در فتوبلاگ خرچنگ زاده گذاشته ام.  البته دیشب یک نروژی هم آمده بود همان جایی که ما برای عکاسی رفته بودیم.با همان تشکیلات و سه پایه و یک دل هنری که از همه مهم تر است. البته دوربین اش هم انصافا توانمند بود. مثلا یکی از توانایی های دوربینش کاهش سرعت شاتر تا 30 ثانیه بود! یعنی امکان نوردهی به سنسور عکس و جمع آوری نور از محیط تا 30 ثانیه! در حالی که دوربین من بیشتر از 4 ثانیه نور نمی گیرد! این امکان باعث می شود که از صحنه های با نور بسیار بسیار کم هم بتوان عکس برداری کرد.

پ.ن3: از خانم مسافر یا مامان کیهان هم عذرخواهی می کنم به خاطر شکستن پیمان در گرفتن عکس از ماه نیمه شعبان . هر چند دیشب هوا صاف بود و ماه درخشان اما متاسفانه با وجود زوم بیست برابری دوربین ام و استفاده از گزینه Fine zoom قادر به گرفتن عکس با کیفیتی از ماه نشدیم. (هم من هم آقای پژوهنده!) اما غافل نباید بود که شاعر می فرماید:

گرچه از فاصله ماه به من دورتری       ولی انگار همین جا و همین دور و بری

یا صاحب الزمان

در اصطلاح علم نور شناسی یا Optics ٬ به دریچه یا منفذی که نور از طریق آن به سنسور نوری عکاسی و یا فیلم می رسد Aperture می گویند. به بیان دقیق تر  Aperture یک سیستم عکاسی یا فیلم برداری منفذی است که زاویه مخروطی دسته نوری را که به صفحه عکس برداری می رسند را تعیین می کند. این دریچه میزان هم راستا و موازی بودن نورهای ورودی را تعیین می کند به طوری که هر چه این دریچه ریزتر باشد دسته نوری موازی تر است و هرچه این دریچه بازتر باشد این میزان توازی از بین رفته و تنها اجسامی که در ناحیه Focus لنز قرار دارند تیز دیده می شوند و مابقی نواحی به صورت کدر و غیر شفاف دیده می شوند.

گشادی دریچه دیافراگم به وضوح در میزان نور ورودی تاثیرگذار است و هر چه این دریچه بازتر باشد نور بیشتری وارد خواهد شد. در کنار سرعت شاتر، میزان گشادی این دریچه یکی از عوامل مهم در نوردهی یا Exposure است. معمولا در سرعت های شاتر بالا که زمان نوردهی پایین است برای نوردهی مناسب دریچه دیافراگم باید باز تر باشد و بالعکس هنگامی که سرعت شاتر پایین است و در نتیجه آن زمان نوردهی بالاست باید Aperture را بسته تر نگاه داشت.

  F-stop به طور کلی به آلت یا وسیله ای گفته می شود که این میزان زاویه مخروطی و گشادی دریچه را تعیین می کند و به طور خاص در دوربین های عکاسی دیافراگم این وظیفه را بر عهده دارد. گشادی Apperture در عکاسی یا حتی فیلم برداری باF-number  سنجیده می شود. هرچه این عدد بالاتر باشد میزان گشودگی دریچه پایین تر است. در اصطلاح " یک درجه ّF-Number " معادل است با مجذور 2( 1.41) واحد تغییر در F-number که متقابلا باعث افزایش دوبرابری شدت نور یا Light Intensity می شود.  در نمای زیرشماتیک این اعداد و میزان گشادی دریچه را مشاهده می کنید. هر چه این عدد بالاتر باشد دریچه تنگ تر است.

یکی از مهم ترین تاثیرات تنظیم دریچه دیافراگم میزان عمق تصویر یا Depth of Field است . عمق بالای تصویر بدین معناست که تمام اجزای موجود در قاب، چه نزدیک و یا چه دور، به طور همزمان در Focus لنز قرار دادند و تمام اجزا به صورت شفاف دیده می شوند در حالی که کم عمقی تصویر بدین معناست که تنها بخشی از تصویر در کانون قرار دارند و مابقی تصویر به صورت نا آشکار و مبهم است. هر چه دریچه دیافراگم بازتر باشد (F-number کوچکتر) عمق تصویر کمتر است و هر چه این میزان گشادی دریچه بالاتر باشد عمق تصویر بالاتر خواهد رفت و تمامی اجزا در کانون قرار خواهند گرفت.

 

F2.8   -   Shutter :1/50 sec

F8   -   Shutter :1/8 sec

در دو تصویر بالا که یکی با F2.8 (درچه بازتر) و دیگری با F8 گرفته شده است عمق تصویر با مقایسه میزان کدری ستون چوبی پشت زمینه به وضوح مشخص است. عکس با دریچه بازتر باعث تیزی و در Focus قرار گرفتن بیشتر گل و کم عمق تر شدن تصویر شده است که به نوبه خود تکنیکی ارزشمند در عکاسی ماکرو است. برای مقایسه بهتر می توانید به این دو تصویر رجوع کنید + و +

امیدوارم این نوشته مفید بوده باشد. برای اطلاعات بیشتر و دقیق تر می توانید به منابعی که در انتهای این نوشته آورده شده است رجوع کنید.

1.َ Aperture- Wikipedia

2.What Is... Aperture

3.Introduction to Aperture in Digital Photography

4.The Beauty Of Large Aperture In Digital Photography

5.Photos with differnet aperture- Flickr

---

کلید واژه ها : عکاسی ، دوربین دیجیتال ، دیافراگم ، کاربرد Aperture ، تنظیمات دوربین ، دیافراگم ، گشادی دریچه دیافراگم ، نور پردازی در عکاسی ، لنز ، فاصله کانونی ،  وسعت ، میدان دید ، Depth of veiw

خوب برای خالی نبودن عریضه و هم اینکه شما یک بهره نظری و بصری امشب برده باشید و نویسنده این وبلاگ را هم دعا کرده باشید سه تا عکس از عکس های بسیار هنری ای که در این سفر اخیرم به ایران و مشهد داشتم برایتان می گذارم. باشد که مستفیض شوید.

 

این تصویر که از یک ماهی نر با مقادیری سبیل در یکی از رستوران های مشهد شکار شده است  دارای مشخصات فنی خاصی نیست و در حالت اتو عکسبرداری شده است!

این تصویر نمایی از یک آجیل فروشی در مشهد است و یکی از عکس های مورد علاقه من، که به زیبایی یک Focus پرسپکتیو گونه را به رخ بیننده می کشد. محو افتادگی آجیل ها به سمت انتهای کار عمق خاصی به اثر می بخشد. مشخصات فنی : نقطه کانونی 8 ملیمتر، زمان نوردهی یک چهلم ثانیه ٫ ایزو ۲۰۰ و F-Number 3.4

این عکس که به راستی یکی از شاهکارهای این استاد جوان عکاسی است اوج ذوق و نگاه تیزبین و اثربخش عکاس به نوردهی را عیان می کند. در این تصویر که یک ستون فلزی در یک سوم راست آن قرار گرفته است نور زرد و سفید در بالا به دو جهت شارش می کند. نور در مرکز صفحه و تاریکی به سمت کناره های تصویر بیانگر فریاد خاموش این عکاس است. مشخصات فنی این عکس عبارتند از نقطه کانونی 10 میلیمتر، ایزو 100 ، زمان نوردهی بالای یک دوم ثانیه بدون استفاده از Tripodو  F-Number 3.5 .

پ.ن : برای دیدن عکس ها در سایز واقعی روی آنها کلیک کنید

يكي از علايق من از دوران كودكي عكاسي بوده است ولي هيچ گاه فرصتي دست نداده بود تا اين هنر را به صورت حرفه اي دنبال كنم و بيشتر اوقات اين اواخر با وجود داشتن دوربين عكاسي نسبتا خوب هميشه از حالت اتوماتيك دستگاه استفاده مي كردم. تابستان امسال كه به ايران مسافرت كردم يك دوربين ديجيتال Olympus SP/570 UZ خريدم كه اميدوارم بهانه اي بشود تا كمي حرفه اي تر اصطلاحات عكاسي و كار كردن غير اتومايتك با دستگاه را ياد بگيرم. به همين خاطر گاه گاهي سعي مي كنم چيزهايي كه ياد گرفته ام را بيشتر براي اينكه خودم يادم نرود اينجا بنویسم. اگر شما هم چیزی یاد گرفتید و من هم از شما که بسیار عالی تر!

اينكه ISO در اصطلاح فنی یا تكنيكي به چه معناست زياد مورد نظر من نيست و بیشتر تاثیر این تنظیم بر روی عکس گرفته شده برای من مورد توجه است. اما به هرحال ISO از لحاظ فني به معناي حساسيت فيلم (‌بيشتر فيلم هاي فيلمبرداري ) به نور مي باشد . به اين معنا كه هر چه ایزو بالاتر باشد حساسیت سنسور عکس برداری به نور بیشتر خواهد بود.اعداد ایزو به صورت ۱۰۰ ٬ ۲۰۰ ٬ ۴۰۰ ٬ ۱۶۰۰ و به بالا دیده می شود.

در عکاسی دیجیتال ایزوهای بالاتر برای شرایط تاریک استفاده می شود تا سرعت شاتر بالاتری به دست بیاید.  (مثلا برای عکاسی از یک حرکت ورزشی داخل سالن که نور نسبتا کم است و حرکت سریع باید فریز شود باید از سرعت شاتر بالایی استفاده کرد) . اما استفاده از ايزوي بالا باعث نويز دار شدن عكس مي شود. براي مثال دو تصوير پايين كه از جلوي خانه ام گرفته ام در پايين داراي ايزوي ۱۶۴۰ و در بالا داراي ايزوي ۶۴ مي باشد. نويز بالا و كدري تصوير در تصوير پايين به وضوح قابل مشاهده است.

تصوير بزرگ /ايزو 64

تصوير بزرگ/ايزو ۱۶۴۰ 

 ايجاد تغيير در ايزو هم چنين باعث تغيير در سرعت شاتر يا گشادي دريچه ديافراگم نيز ميشود. يعني با افزايش ايزو سرعت شاتر بالا مي رود و يا اینکه دريچه ديافراگم (Aperture) بسته تر مي شود( به بيان ديگر F-value افزايش مي يابد). تغيير در دريچه ديافراگم خود موضوع جالبي است كه اثرات آن به راحتی در دو عكس بالا می توان دید. توضيح در اين زمينه بماند برای پست هاي بعد.

به طور كلي مواردي كه مجبور خواهيم شد ايزو را بالا ببريم و اجبارا عكسي با نويز بالاتر بگيريم عبارتند از :

• عكس برداري از صحنه هاي ورزشي در سالن بسته :‌كه نور كم است و هم چنين به علت تحرك بالا نياز به سرعت شاتر بالاست.
•  كنسرت ها یا مراسم عروسی ٬ سالن ها و موزه هاي هنري و مساجد: جايي كه نور كم است و يا شايد حتي اجازه استفاده از فلشر را نداشته باشيد.
• مراسم جشن تولد : عكس برداري از فوت كردن شمع در يك محيط تاريك خيلي رمانتيك تر است تا يك عكس مصنوعي روشن شده با نور فلشر!‌ ايزو را كمي بالا ببريد و يك عكس دلنشين بگيريد!

 منابع:

1. The Iso , All Things Photography
2. Iso Setting in Digital Photography, Digital Photography School
3. what is ... ISO, Photoxels

   ---

کلید واژه ها : عکاسی ، تنظیم ، دوربین دیجیتال ، ایزو ، کاربرد تنظیمات ، Iso ، نور پردازی ، سنسور ، سنسور عکاسی ، شاتر ، سرعت  شاتر ،  عکس برداری در شب ،  F-value ، دیافراگم ، نوردهی در عکاسی